Düzce'den kuduz uyarısı: “Aşıyı geciktirmek bir ihmaldir”

Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Dilek Akıncı, 28 Eylül Dünya Kuduz Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, hayvan ısırığı ve tırmalaması sonrasında zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı.

Kuduzun belirtileri ortaya çıktıktan sonra neredeyse tamamen ölümcül seyrettiğine dikkat çeken Akıncı, hastalığın erken müdahale ve koruyucu aşılama ile önlenebildiğini belirtti.

Kuduz nasıl bulaşıyor?

Kuduzun merkezi sinir sistemini etkileyen bulaşıcı bir hastalık olduğunu ifade eden Akıncı, virüsün insan vücuduna genellikle enfekte hayvanın ısırığı veya tükürüğünün açık yara ya da mukoza ile teması sonucunda girdiğini söyledi.

Virüsün sinirler boyunca ilerleyerek beyne ulaştığını belirten Akıncı, şu ifadeleri kullandı:

“Bu süreç kişiden kişiye değişmekle birlikte genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürebilir; ısırığın baş-boyun bölgesine yakınlığı ve derinliği bu süreyi kısaltabilir. Virüs beyne ulaşmadan önce koruyucu aşılama ile hastalık tamamen önlenebilir; bu nedenle temas sonrası geçen süre hayati önem taşır.”

“Yara en az 10-15 dakika boyunca bol su ve sabunla yıkanmalı”

Hayvan ısırığı veya tırmalaması sonrasında ilk müdahalenin önemine dikkat çeken Dr. Akıncı, yaranın bol su ve sabunla en az 10-15 dakika yıkanması gerektiğini belirtti.

Akıncı, yara temizliğinin bölgedeki virüs yükünü azaltarak enfeksiyon riskini düşürdüğünü, ardından vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini ifade etti.

Her ısırık aynı risk düzeyinde değil

Hayvanın durumu, temasın şekli ve yaranın bulunduğu bölgenin risk değerlendirmesinde önemli olduğunu belirten Akıncı, şu açıklamada bulundu:

“Özellikle sahipsiz veya davranışları anormal olan hayvanlarla temas; hayvanın kışkırtılmadan saldırması; ısırığın baş, yüz, boyun veya el gibi bölgelerde olması; derin ve çok sayıda yara bulunması yüksek riskli kabul edilir. Ayrıca hayvanın aşı durumu bilinmiyorsa veya hayvan gözlem altına alınamıyorsa, koruyucu aşı programı genellikle başlatılır. Aşılı ve gözlem altında tutulabilen evcil hayvanlarla temaslarda ise doktorun değerlendirmesine göre farklı bir yaklaşım izlenebilir.”

Belirtiler başladığında hastalığın seyri durdurulamıyor

Kuduzun başlangıçta ateş, halsizlik, baş ağrısı ve ısırık bölgesinde karıncalanma gibi belirtiler gösterebildiğini aktaran Akıncı, ilerleyen dönemde huzursuzluk, kasılma, aşırı salya artışı, sudan korkma ve felç gibi nörolojik belirtilerin ortaya çıkabileceğini söyledi.

Akıncı, “Bu belirtiler başladığında virüs artık merkezi sinir sistemine ulaşmış demektir ve bilinen tıbbi yöntemlerle hastalığın seyri neredeyse hiçbir zaman durdurulamaz; vaka ölümle sonuçlanır. Bu nedenle kuduzda tedavinin anahtarı, belirtiler ortaya çıkmadan önce, hatta temas sonrası mümkün olan en kısa sürede koruyucu aşılamanın uygulanmasıdır” şeklinde konuştu.

Evcil hayvanların aşıları düzenli yaptırılmalı

Kuduzdan korunmada evcil hayvanların düzenli aşılanmasının önemini vurgulayan Akıncı, sahipsiz ve yabani hayvanlarla temastan kaçınılması gerektiğini belirtti.

Akıncı, “Evcil hayvanlara düzenli olarak kuduz aşısı yaptırılması, hastalığın önlenmesinde en etkili yöntemlerden biridir. Sahipsiz veya yabani hayvanlarla temastan kaçınılmalı, tanınmayan hayvanlar dikkatli beslenmelidir. Çocuklar, hayvanlarla temas konusunda bilinçlendirilmeli ve yalnız bırakılmamalıdır. Herhangi bir ısırık veya tırmalama durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması son derece önemlidir” dedi.

“Aşıyı geciktirmek bir ihmaldir”

Hayvanın kışkırtılması sonucu gerçekleşen ısırık veya tırmalamalarda riskin farklı değerlendirilebileceğini ancak riskin tamamen ortadan kalkmadığını belirten Akıncı, bu değerlendirmenin sağlık kuruluşunda yapılması gerektiğini vurguladı.

Vatandaşların kuduz aşısının ertelenip ertelenemeyeceğini sıkça sorduğunu ifade eden Akıncı, şu açıklamada bulundu:

“Ayrıca en sık karşılaştığımız sorulardan biri ‘Aşıya, yarın veya sonra gitsem olur mu?’ sorusudur. Aşıyı geciktirmek bir ihmaldir ve garantisi yoktur. Ancak ilk saatlerde başvuranlarda ve yara bakımı gibi koruyucu müdahalenin tüm aşamalarını doğru yapanlarda neredeyse yüzde 100’e yakın koruyucudur. Yara temizliği olay olur olmaz yapılmalıdır.”

“Hiçbir hayvan teması önemsiz olarak değerlendirilmemeli”

Dünya Kuduz Günü dolayısıyla vatandaşlara çağrıda bulunan Dr. Dilek Akıncı, riskli temaslarda erken başvurunun hayat kurtardığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bu nedenle vatandaşlarımıza en önemli mesajımız şudur: Hiçbir hayvan teması, ‘önemsiz’ olarak değerlendirilmemelidir. Isırık, tırmalanma veya salya teması sonrası zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmak, hayat kurtarır. Bunun dışında evcil hayvanlarımızın aşılarını düzenli yaptırarak hem kendimizi hem de toplum sağlığını koruyabiliriz.”

Akıncı, açıklamasını “Dünya Kuduz Günü'nde tüm vatandaşlarımızı bu konuda duyarlı olmaya davet ediyoruz” sözleriyle tamamladı.