Grönland'da kritik anlaşma: ABD'ye kalıcı güvenlik rolü

Grönland'da kritik anlaşma: ABD'ye kalıcı güvenlik rolü

ABD Başkanı Donald Trump'ın uzun süredir gündemde tuttuğu Grönland konusunda kritik bir gelişme yaşandı. ABD, Danimarka ve Grönland arasında adanın güvenliği ve Amerikan askerî varlığına ilişkin yeni bir anlaşmaya varıldı.

Trump, anlaşmanın ABD'ye Grönland'ın güvenliği konusunda kalıcı bir rol sağladığını açıklarken, adadaki Amerikan askerî varlığının da önemli ölçüde genişletileceğini duyurdu.

Anlaşma, Grönland'ın ABD'ye devredilmesi veya satılması anlamına gelmiyor. Grönland Danimarka Krallığı bünyesinde kalmaya devam ederken, Washington'ın adadaki güvenlik ve askerî faaliyetlerine ilişkin yetkileri genişliyor.

Trump “kalıcı kontrol” dedi

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ABD'nin Danimarka ve Grönland ile anlaşmaya vardığını duyurdu.

ABD Başkanı, anlaşmanın ülkesine Grönland'ın güvenlik ihtiyaçları konusunda “kalıcı kontrol” sağladığını savundu.

Trump ayrıca anlaşmanın ABD'ye herhangi bir maliyet getirmeyeceğini belirterek Grönland'ın uygun bölgelerinde geniş çaplı Amerikan askerî varlığı oluşturulması sürecinin başlayacağını açıkladı.

ABD'nin askerî varlığı genişleyecek

Anlaşmayla ABD'nin Grönland'daki askerî erişiminin önemli ölçüde artırılması öngörülüyor.

Uluslararası haber ajanslarının aktardığı ayrıntılara göre Washington'a kalıcı erişim, üslenme ve uçuş hakları tanıyan düzenleme, ABD ile Danimarka arasında 1951'den bu yana yürürlükte bulunan savunma düzenlemelerini genişletiyor.

Grönland'da halihazırda ABD'nin Pituffik Uzay Üssü bulunuyor. Yeni anlaşmayla Washington'ın adadaki askerî varlığını daha da büyütebilmesinin önü açılıyor.

ABD'nin rakiplerine kısıtlama

Anlaşmanın dikkat çeken bölümlerinden biri de diğer ülkelerin Grönland'daki askerî ve stratejik faaliyetlerine ilişkin düzenlemeler oldu.

Trump, ABD'nin rakibi olarak değerlendirdiği ülkelerin Washington'ın yazılı onayı olmadan Grönland'da üs kuramayacağını açıkladı.

Reuters'ın aktardığı anlaşma ayrıntılarına göre NATO üyesi olmayan ülkelerden gelecek bazı hassas yatırımlar için de ABD'nin onayı gerekecek.

Bu düzenlemenin özellikle Arktik'teki Rusya ve Çin etkisinin sınırlandırılması açısından Washington için stratejik önem taşıdığı değerlendiriliyor.

Grönland ABD'ye devredilmedi

Anlaşmanın ardından en önemli ayrım ise Grönland'ın siyasi statüsü konusunda ortaya çıktı.

Trump daha önce Grönland'ın ABD tarafından alınmasını birçok kez gündeme getirmişti. Ancak yeni anlaşma Grönland'ın ABD toprağı haline gelmesi veya adanın Washington'a devredilmesi anlamına gelmiyor.

Danimarka ve Grönland yönetimleri de yapılan düzenlemenin Danimarka Krallığı'nın egemenliğine ve Grönland'ın kendi geleceğini belirleme hakkına saygı gösterdiğini vurguladı.

ABD'nin askerî ve güvenlik alanındaki konumu güçlenirken, Grönland Danimarka Krallığı bünyesinde kalıyor.

Bağımsızlık halinde de devam etmesi öngörülüyor

Reuters'ın aktardığı anlaşma ayrıntılarına göre düzenlemenin, Grönland'ın gelecekte bağımsızlığını kazanması durumunda da geçerliliğini koruması öngörülüyor.

Bu madde, Washington'ın Grönland ve Arktik bölgesindeki güvenlik varlığını uzun vadeli hale getirmesi açısından anlaşmanın en dikkat çekici unsurları arasında bulunuyor.

Trump da anlaşmayı süresiz bir düzenleme olarak nitelendirdi.

Resmî süreç henüz tamamlanmadı

Taraflar anlaşmaya varmış olsa da uygulama için gerekli resmî süreçlerin tamamlanması gerekiyor.

AP'nin aktardığına göre anlaşmanın Danimarka ve Grönland parlamentolarının onayından geçmesi gerekiyor. Bu nedenle anlaşmanın bütün hükümlerinin şimdiden yürürlüğe girdiğini söylemek doğru değil.

Yeni düzenlemeyle ABD'nin Grönland'daki askerî varlığını önemli ölçüde artırması beklenirken, anlaşmanın uygulama ayrıntılarının resmî süreçlerin tamamlanmasıyla netleşmesi bekleniyor.

Arktik'te stratejik önemi büyük

Grönland, Kuzey Amerika ile Avrupa arasındaki konumu ve Arktik'e erişimi nedeniyle ABD açısından uzun süredir stratejik önem taşıyor.

Bölgedeki Rus askerî faaliyetleri ve Çin'in ekonomik ilgisi de Grönland'ı Washington'ın güvenlik politikalarının önemli başlıklarından biri haline getiriyor.

Yeni anlaşma, Grönland'ın egemenliğini değiştirmeden ABD'nin adadaki askerî ve güvenlik rolünü genişleten yeni bir dönemin başlangıcı niteliğinde.