Gece pencerenin kenarına soğan koyuyorlar: Sabah için söylenenler doğru mu?

Gece yatmadan önce pencere kenarına soğan bırakma yöntemi yeniden gündeme geldi. Sosyal medyada ve çeşitli internet içeriklerinde yıllardır karşılaşılan yöntemle ilgili “havayı temizlediği”, “mikropları çektiği” ve odanın havasını değiştirdiği yönünde çeşitli iddialar bulunuyor.

Peki evde bir pencerenin kenarına kesilmiş soğan bırakıldığında gerçekten ne oluyor? Bilimsel veriler, yönteme atfedilen bazı etkilerin kanıtlanmadığını gösteriyor.

Düzce'de ve Türkiye'nin farklı noktalarında bu yöntemi merak ederek araştıran vatandaşların dikkat etmesi gereken en önemli nokta, geleneksel inanışlarla bilimsel olarak kanıtlanmış bilgilerin birbirinden ayrılması.

Pencere kenarına neden soğan konuluyor?

Kesilmiş soğanın odada bırakılması yeni ortaya çıkmış bir yöntem değil.

Geçmişten günümüze aktarılan bazı inanışlarda kesilmiş soğanın bulunduğu ortamdaki zararlı maddeleri, mikropları veya hastalık etkenlerini kendisine çekebileceği öne sürülüyor.

Özellikle soğuk algınlığı ve grip dönemlerinde odalara kesilmiş soğan bırakılması yönündeki inanışın uzun bir geçmişi bulunuyor. Ancak bir uygulamanın uzun yıllardır yapılıyor olması, tek başına onun bilimsel olarak etkili olduğunu göstermiyor.

Soğan gerçekten odadaki mikropları çekiyor mu?

Bu noktada bilimsel kanıt ile sosyal medyada anlatılan iddiaları ayırmak gerekiyor.

CSIR-NISCAIR tarafından yayımlanan yanlış bilgi doğrulama dokümanında, bir odada bırakılan doğranmış soğanın bakteri veya virüsleri emmediği ve enfeksiyon riskini azaltmadığı belirtiliyor.

Iowa State University'den gıda bilimi uzmanı Ruth MacDonald'ın değerlendirmesini aktaran bir başka kaynakta da soğanın havadaki bakterileri içine çektiği iddiasını destekleyen bilimsel kanıt bulunmadığı belirtiliyor. Açıkta bırakılan soğanın zaman içerisinde renk değiştirmesinin de havadaki mikropları “emmesinden” değil, ürünün bozulma sürecinden kaynaklandığı ifade ediliyor.

Dolayısıyla “soğan gece boyunca odadaki mikropları emer” ifadesini kanıtlanmış bir gerçek gibi kabul etmek doğru değil.

Peki sabah ne değişiyor?

Pencere kenarında veya odada kesilmiş soğan bırakıldığında fark edilmesi en olası değişikliklerden biri soğanın kendine özgü kokusunun ortama yayılması.

Soğan kesildiğinde hücre yapısı bozuluyor ve karakteristik kokusundan sorumlu uçucu bileşikler ortaya çıkıyor.

Ancak odada soğan kokusunun hissedilmesi, soğanın havayı mikroplardan veya toksinlerden temizlediği anlamına gelmiyor.

Bu nedenle internette karşılaşılan “gece bırakın, sabah farkı göreceksiniz” türündeki ifadeleri bilimsel olarak kanıtlanmış bir sağlık sonucu şeklinde yorumlamamak gerekiyor.

Soğanın faydaları yok mu?

Soğanın beslenmede önemli bir yeri bulunuyor. İçeriğindeki çeşitli bileşenler nedeniyle dengeli beslenmenin bir parçası olarak tüketilebiliyor.

Ancak soğan tüketmenin beslenmeyle ilişkili özellikleri ile kesilmiş bir soğanın odada bekletilmesinin havayı temizlediği iddiası aynı şey değil.

Bilimsel kanıt bulunmayan bir ev yöntemini hastalıklardan korunmanın veya ortam havasını temizlemenin alternatifi olarak görmek doğru olmaz.

Pencere kenarına soğan koymak işe yarıyor mu?

Kısacası, gece boyunca pencere kenarında kesilmiş soğan bulundurmanın odadaki bakteri ve virüsleri emdiğini veya havayı arındırdığını gösteren güvenilir bilimsel kanıt bulunmuyor.

Yöntemin yeniden gündeme gelmesi merak uyandırsa da, internetteki geleneksel ev önerileri ile bilimsel olarak doğrulanmış uygulamaları birbirinden ayırmak önem taşıyor.

Düzce Hür Haber olarak özellikle sağlıkla ilişkilendirilen bu tür popüler yöntemlerde, sosyal medyada veya internette dolaşan iddiaların kanıtlanmış bilgi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini hatırlatıyoruz.