El Niño Türkiye'yi nasıl etkileyecek? Uzmandan sıcaklık ve yangın uyarısı

Dünya iklimini etkileyen El Niño yeniden güçlenirken, Hint Okyanusu'nda beklenen ikinci bir iklim sistemi de dikkatleri üzerine çekti. İki sistemin aynı dönemde etkili olması halinde küresel sıcaklıkların yükselmesi ve bazı bölgelerde aşırı hava olaylarının daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, güçlenmesi beklenen El Niño'nun küresel sıcaklıklarda artışa yol açabileceğini, Pozitif Hint Okyanusu Dipolü ile aynı döneme denk gelmesinin ise bölgesel riskleri artırabileceğini belirtti.

Kurnaz'ın değerlendirmeleri, Anadolu Ajansı'nın iklim ve çevre haberleri platformu Yeşilhat'ta yayımlandı.

İki iklim sistemi aynı döneme denk gelebilir

El Niño, tropikal Pasifik Okyanusu'ndaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının belirli bir süre normal değerlerin üzerinde seyretmesiyle ortaya çıkan ve dünyanın farklı bölgelerindeki hava olaylarını etkileyebilen doğal bir iklim olayı.

Hint Okyanusu Dipolü ise Hint Okyanusu'nun batı ve doğu kesimleri arasındaki deniz yüzeyi sıcaklık farklarıyla ilişkili başka bir iklim sistemi.

Kurnaz'ın değerlendirmesine göre, El Niño ile Pozitif Hint Okyanusu Dipolü'nün aynı dönemde görülmesi halinde iki sistemin etkileri birbirine eklenebilir ve bazı bölgelerde iklim riskleri geçmiş dönemlere göre daha belirgin yaşanabilir.

Küresel sıcaklıklarda yeni rekorlar görülebilir

El Niño'nun güçlenmesinin dünya genelindeki ortalama sıcaklıklarda yukarı yönlü etki oluşturabileceğine dikkat çekiliyor.

Kurnaz, önümüzdeki dönemde küresel ölçekte yeni sıcaklık rekorlarının görülme ihtimalinin bulunduğunu belirtti.

Ancak bu durum dünyanın her bölgesinde aynı etkinin görüleceği anlamına gelmiyor. El Niño ve diğer iklim sistemlerinin etkileri coğrafyaya göre değişirken bazı bölgelerde kuraklık, bazı bölgelerde ise aşırı yağış ve sel riski öne çıkabiliyor.

Türkiye'yi nasıl etkileyecek?

Türkiye, El Niño'nun en doğrudan etkilediği bölgelerden biri olmamasına rağmen küresel sıcaklık artışından ve Akdeniz havzasındaki iklim değişikliklerinden etkilenebiliyor.

Kurnaz'ın değerlendirmesine göre Türkiye'de önümüzdeki aylarda sıcaklık anomalilerinin devam etmesi ve orman yangını riskinin uzayan sezon boyunca yüksek seyretmesi bekleniyor.

Türkiye açısından yağışlarda ise aşırı bir değişiklik öngörülmüyor.

Bu nedenle gelişmeyi “Türkiye'ye kesin rekor sıcaklık geliyor” şeklinde değerlendirmek yerine, normalin üzerindeki sıcaklıkların ve bunlara bağlı risklerin devam edebileceği bir süreç olarak ele almak gerekiyor.

Düzce'yi de yakından ilgilendiriyor

Türkiye genelindeki sıcaklık anomalileri ve uzayan yangın sezonuna ilişkin değerlendirmeler Düzce ve Batı Karadeniz açısından da önem taşıyor.

Düzce'nin geniş ormanlık alanlara sahip olması nedeniyle sıcaklık, kuraklık ve yangın riskindeki değişimler kent açısından yakından takip edilen başlıklar arasında bulunuyor.

Ancak uzman değerlendirmesinde Düzce'ye özel bir sıcaklık derecesi, yağış miktarı veya uzun vadeli hava tahmini açıklanmadı.

Bu nedenle Düzce için “rekor sıcaklık geliyor” ya da belirli sıcaklık değerlerine ulaşılacağı yönünde kesin bir ifade kullanmak şu aşamada doğru değil.

Kentteki günlük ve haftalık hava koşulları için Meteoroloji Genel Müdürlüğünün güncel tahmin ve uyarılarının takip edilmesi gerekiyor.

Yangın sezonu uzayabilir

Yüksek sıcaklıklar ve kurak koşullar yalnızca termometre değerlerini etkilemiyor. Toprak ve bitki örtüsündeki nem kaybı, orman yangınlarının başlaması ve yayılması açısından riski artırabiliyor.

Kurnaz, iklim değişikliğinin etkisiyle benzer büyüklükteki bir El Niño'nun geçmiş dönemlere kıyasla daha yüksek mutlak sıcaklıklar ve daha güçlü buharlaşmayla birlikte yaşanabileceğine dikkat çekiyor.

Bu durum özellikle sıcak ve kurak dönemlerin uzaması halinde yangın riskinin geleneksel yaz sezonunun dışına taşmasına neden olabiliyor.

Önümüzdeki aylar yakından izlenecek

El Niño ile Pozitif Hint Okyanusu Dipolü'nün önümüzdeki dönemde nasıl gelişeceği küresel iklim açısından yakından takip edilecek.

Türkiye açısından ise sıcaklık anomalilerinin seyri, kuraklık koşulları ve uzayabilecek orman yangını sezonu öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.

Düzce açısından da küresel iklim değerlendirmelerinin yanı sıra Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve ilgili kurumların bölgesel tahmin ve uyarıları belirleyici olacak.