Düzce kitap okumada Türkiye’de 6’ncı mı? Resmi veriler gerçeği ortaya koydu

Türkiye’de en çok kitap okuyan illerin sıralandığı bir liste yeniden gündeme geldi. Çok sayıda internet sitesi ve sosyal medya hesabında paylaşılan sıralamada Düzce, Türkiye’nin en çok kitap okuyan 6’ncı ili olarak gösterildi.

Listenin ilk sırasında Erzurum, ikinci sırasında Erzincan, üçüncü sırasında Yalova yer alırken; Kocaeli dördüncü, Sakarya beşinci, Düzce ise altıncı sırada gösteriliyor. Bolu, Ankara, Eskişehir ve Bilecik de ilk 10 içerisinde yer alıyor.

Ancak Düzce Hür Haber olarak listenin kaynağını, tarihini ve güncel resmî verileri incelediğimizde önemli bir ayrıntı ortaya çıktı.

Düzce’nin 6’ncı sırada gösterildiği liste bugün yeniden dolaşımda olsa da bunun 2026 yılına ait yeni bir TÜİK veya Kültür ve Turizm Bakanlığı kitap okuma sıralaması olduğunu doğrulayan güncel resmî bir çalışma bulunmuyor.

Düzce 6’ncı sırada gösteriliyor

Son günlerde farklı medya kuruluşlarında yeniden yayımlanan listede sıralama şöyle veriliyor:

1. Erzurum
2. Erzincan
3. Yalova
4. Kocaeli
5. Sakarya
6. Düzce
7. Bolu
8. Ankara
9. Eskişehir
10. Bilecik

Aynı sıralamanın farklı şehirlerde peş peşe haberleştirilmesi, “Türkiye’nin en çok kitap okuyan illeri” listesini yeniden gündeme taşıdı. Düzce’nin de ilk 10 içerisinde ve 6’ncı sırada gösterilmesi dikkat çekti.

Peki bu liste gerçekten 2026 yılında yapılan yeni bir araştırmanın sonucu mu?

Düzce Hür Haber’in yaptığı kaynak taramasında, bu sıralamayı 2026 yılına ait yeni ve resmî bir Türkiye geneli kitap okuma araştırması olarak doğrulayacak güncel bir TÜİK veya Kültür ve Turizm Bakanlığı açıklamasına ulaşılamadı.

Resmi araştırmanın izi 2011’e uzanıyor

Türkiye’de okuma alışkanlıklarını kapsamlı şekilde inceleyen önemli resmî çalışmalardan biri, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Türkiye Okuma Kültürü Haritası.

Bakanlığın resmî kayıtlarına göre proje; Türkiye’deki okur profilinin ve okuma eğilimlerinin belirlenmesi, toplumdaki kütüphane algısının ortaya çıkarılması ve okuma alışkanlıklarının farklı değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirildi.

Araştırmada yaş, eğitim düzeyi, meslek, coğrafi konum, gelir durumu, anne ve babanın eğitim seviyesi ile kütüphane kullanım oranı gibi birçok değişken ele alındı.

Çalışma, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlenen 6 bin 200 kişiyle yüz yüze anket yöntemiyle gerçekleştirildi.

Ancak burada tarih önemli.

Araştırmanın sonuçları 19 Nisan 2011 tarihinde Ankara’da düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna açıklandı. Dolayısıyla söz konusu çalışma 2026 yılında yapılmış yeni bir araştırma değil.

Peki Düzce gerçekten kitap okumada güçlü mü?

Listenin güncel resmî bir “2026 sıralaması” olmaması başka, Düzce’deki okuma ve kütüphane kültürünün durumu başka.

Daha yakın tarihli resmî veriler incelendiğinde Düzce açısından dikkat çekici sonuçlar ortaya çıkıyor.

Doğu Marmara Kalkınma Ajansı tarafından hazırlanan 2024-2028 Doğu Marmara Bölge Planı Mevcut Durum Analizi içerisinde TÜİK’in 2023 yılı halk kütüphanesi verilerine yer verildi.

Bu verilere göre Düzce’de:

9 halk kütüphanesi,

151 bin 900 kitap,

141 bin 120 kullanıcı

ve

72 bin 75 ödünç verilen materyal bulunuyordu.

Ancak Düzce açısından tablodaki asıl dikkat çekici gösterge, nüfusa göre halk kütüphanelerinden yararlanma oranında ortaya çıkıyor.

Düzce Türkiye ortalamasının üzerinde

TÜİK 2023 verilerine göre halk kütüphanelerinden bin kişi başına yararlanma sayısı Düzce’de 348 olarak kayıtlara geçti.

Aynı göstergede Türkiye ortalaması 314 oldu.

Doğu Marmara’daki iller karşılaştırıldığında Kocaeli’de bu sayı 116, Sakarya’da 176, Bolu’da 210 ve Yalova’da 206 olarak kaydedilirken, Düzce’de 348 oldu.

Bölge ortalaması ise 167 olarak hesaplandı.

Buna göre Düzce, halk kütüphanelerinden bin kişi başına yararlanma göstergesinde hem Türkiye ortalamasının üzerinde bulunuyor hem de aynı tabloda karşılaştırılan Kocaeli, Sakarya, Bolu ve Yalova’nın önünde yer alıyor.

Bu sonuç önemli olmakla birlikte doğru yorumlanması gerekiyor.

Düzce’nin kütüphane kullanımındaki güçlü konumu, kentin 2026 yılında Türkiye’nin kesin olarak 6’ncı en çok kitap okuyan ili olduğu anlamına gelmiyor.

Ancak güncel sıralama tartışmasından bağımsız olarak Düzce’de halk kütüphanelerinden yararlanmanın güçlü olduğuna ilişkin somut bir gösterge sunuyor.

Kütüphaneye gitmek ile kitap okumak aynı şey değil

“Türkiye’nin en çok kitap okuyan ili” kavramının nasıl ölçüldüğü de tartışmanın önemli noktalarından biri.

Halk kütüphanesinden yararlanan kişi sayısının yüksek olması, şehirde kitap, eğitim ve öğrenme kültürünün güçlü olduğuna ilişkin önemli göstergelerden biri olabilir.

Ancak yalnızca kütüphane kullanımına bakarak bir şehrin Türkiye’de en fazla kitap okuyan şehir olduğunu söylemek yeterli değil.

Çünkü insanların evlerinde okudukları kitaplar, satın aldıkları yayınlar, dijital kitaplar, kişisel kitaplıklar, ödünç aldıkları materyaller ve okuma sıklıkları gibi birçok farklı gösterge bulunuyor.

Bu nedenle “halk kütüphanesinden en fazla yararlanan şehir” ile “en fazla kitap okuyan şehir” aynı istatistik değildir.

TÜİK’in en güncel verileri ne söylüyor?

Türkiye İstatistik Kurumu, Kütüphane İstatistikleri 2025 bültenini 11 Haziran 2026 tarihinde yayımladı.

TÜİK verilerine göre 2025 yılında Türkiye’de Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ve Milli Kütüphane’nin yanı sıra 1.302 halk kütüphanesi, 557 üniversite kütüphanesi ve 43 bin 466 örgün ve yaygın eğitim kurumu kütüphanesi hizmet verdi.

Halk kütüphanelerindeki kitap sayısı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 26 milyon 41 bin 29’a ulaştı.

Halk kütüphanelerine kayıtlı üye sayısı yüzde 6,4 artarak 7 milyon 160 bin 225 olurken, halk kütüphanelerinden yararlanan kişi sayısı yüzde 1,2 artışla 39 milyon 194 bin 669 olarak kaydedildi.

TÜİK ayrıca halk kütüphanelerine ilişkin il düzeyinde çeşitli istatistikler sunuyor. Ancak kurumun güncel bülteninde “Türkiye’nin en çok kitap okuyan 81 ili” şeklinde bir sıralama açıklanmıyor.

Dolayısıyla TÜİK’in kütüphane istatistiklerinden hareketle Düzce’yi doğrudan “Türkiye’nin 6’ncı en çok kitap okuyan ili” ilan etmek doğru değil.

Düzce’de kütüphanelere ilgi dikkat çekiyor

Resmî istatistiklerin yanında Düzce’de son dönemde yaşanan gelişmeler de kentte kütüphanelere yönelik ilginin sürdüğünü gösteriyor.

Düzce Hür Haber’in kısa süre önce yayımladığı Düzce’de gençlerin kütüphane açılmadan kapıda sıra oluşturduğu görüntüler, özellikle öğrencilerin çalışma alanlarına gösterdiği ilgiyi gözler önüne sermişti.

Kentte yeni kütüphane yatırımları da öğrencilerin kullanabileceği çalışma alanlarını çeşitlendiriyor.

Mayıs ayında hizmete açılan Fibrobeton Kütüphanesi’nin kısa sürede öğrencilerin ilgisini çektiği kamuoyuna yansırken, 470 metrekarelik alanda aynı anda 110 öğrenciye çalışma imkânı sağladığı açıklanmıştı. Düzce Hür Haber’in yeni kütüphanenin öğrencilerin yoğun ilgisini çektiğini aktardığı haberinde de açılışın ardından yaşanan hareketlilik görüntülere yansımıştı.

Bu gelişmeler tek başına bir “kitap okuma sıralaması” oluşturmuyor. Ancak Düzce’de kütüphanelerin özellikle öğrenciler ve gençler açısından aktif kullanılan çalışma ve öğrenme alanlarına dönüştüğünü gösteriyor.

Düzce 6’ncı mı? İşte net sonuç

Düzce Hür Haber’in güncel haberleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Türkiye Okuma Kültürü Haritası çalışmasını, TÜİK’in güncel kütüphane istatistiklerini ve Düzce’ye ilişkin resmî bölgesel verileri incelemesi sonucunda ortaya çıkan tablo net:

Düzce, yeniden dolaşıma giren “Türkiye’nin en çok kitap okuyan illeri” listesinde 6’ncı sırada gösteriliyor.

Ancak bu listenin 2026 yılına ait yeni bir TÜİK veya Kültür ve Turizm Bakanlığı “en çok kitap okuyan iller” araştırması olduğunu gösteren güncel resmî bir kaynak bulunmuyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kapsamlı Türkiye Okuma Kültürü Haritası çalışmasının sonuçları 2011 yılında açıklanmıştı.

TÜİK’in 2026 yılında yayımladığı en güncel Kütüphane İstatistikleri ise Türkiye’deki kütüphanelere ilişkin kapsamlı bilgiler sunmasına rağmen illeri “en çok kitap okuyan şehirler” şeklinde sıralamıyor.

Buna karşılık Düzce’nin kütüphane kullanımındaki güçlü konumu daha yakın tarihli verilerle destekleniyor. TÜİK 2023 verilerine dayanan Doğu Marmara analizinde Düzce’de bin kişi başına halk kütüphanesinden yararlanma sayısı 348, Türkiye ortalaması ise 314.

Sonuç: Düzce güçlü, ancak “2026 Türkiye 6’ncısı” demek için güncel resmî sıralama yok

Bugün internette dolaşan listeye bakıldığında Düzce 6’ncı sırada gösteriliyor.

Ancak mevcut resmî kaynaklar üzerinden “Düzce, 2026 yılında Türkiye’nin kesin olarak en çok kitap okuyan 6’ncı ilidir” sonucuna varmak mümkün değil.

Bununla birlikte Düzce’nin kitap, kütüphane ve öğrenme kültürü açısından güçlü göstergelere sahip olduğu görülüyor.

Özellikle halk kütüphanelerinden bin kişi başına yararlanma oranının Türkiye ortalamasının üzerinde olması, Düzce’nin kütüphane kullanımında dikkat çeken illerden biri olduğunu ortaya koyuyor.

Dolayısıyla bugün dolaşan listeyle ilgili ulaşılabilecek en doğru sonuç şu:

Düzce, Türkiye’nin en çok kitap okuyan illeri listesinde 6’ncı gösteriliyor; ancak bunun 2026’ya ait yeni bir resmî kitap okuma sıralaması olduğu doğrulanmış değil. Resmî verilerin açık biçimde gösterdiği nokta ise Düzce’nin halk kütüphanesi kullanımında Türkiye ortalamasının üzerinde olduğudur.