Emekli maaşı geç bağlananlar dikkat: Yargıtay’dan faiz kararı

Emekli aylığının geç bağlanması nedeniyle biriken ödemelere uygulanacak faiz konusunda Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin kararı yeniden gündeme geldi.

Karar, emeklilik başvurusunu yapmasına rağmen aylık bağlama işlemleri uzayan vatandaşlar açısından önemli bir hukuki ölçüt ortaya koyuyor.

Yargıtay, geç bağlanan aylıklarda faiz hesabı yapılırken Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) işlemleri tamamlaması için mevzuatta tanınan 3 aylık sürenin dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Karar Türkiye genelini ilgilendirdiğinden, aynı durumla karşılaşan Düzce’deki emekliler açısından da önem taşıyor.

Emekli aylığı geç bağlanınca mahkemeye başvurdu

Karara konu uyuşmazlık, yaşlılık aylığına hak kazandığını ileri süren bir sigortalının SGK’ye karşı açtığı davayla başladı.

Sigortalı, yaşlılık aylığına hak kazandığı tarihin tespit edilmesinin yanı sıra ödenmeyen aylıklarının faiziyle birlikte kendisine verilmesini talep etti.

İlk derece mahkemesi davacının belirli bir tarihten itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığına ve eksik ödenen tutarların yasal faiziyle tahsil edilmesine karar verdi.

SGK tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddedilmesinin ardından dosya Yargıtay’a taşındı.

Yargıtay alt mahkeme kararını bozdu

Dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesinin kararında eksiklikler bulunduğuna hükmetti.

Yüksek Mahkeme, aylık miktarına ilişkin SGK’den resmî bilgi ve belgeler temin edilmeden yalnızca bilirkişi hesabına dayanılmasını doğru bulmadı.

Ayrıca eksik ödeme döneminin belirlenmesinde sigortalının aylığının yeniden bağlandığı tarihin de dikkate alınması gerektiğine işaret edildi.

Faiz hesabında kritik 3 ay

Kararın emekliler açısından en dikkat çekici bölümlerinden biri faizin hangi tarihten itibaren hesaplanacağı oldu.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 42’nci maddesinde SGK’nin, gerekli belge ve incelemelerin tamamlanmasının ardından gelir, aylık veya toptan ödeme işlemlerini en geç üç ay içerisinde sonuçlandırması öngörülüyor.

Yargıtay da bu düzenlemeyi dikkate alarak SGK’nin faiz sorumluluğunun belirlenmesinde üç aylık sürenin gözetilmesi gerektiğini ortaya koydu.

Faiz ilk günden başlamıyor

Bu noktada kararın kapsamının doğru anlaşılması önem taşıyor.

Karar, “emeklilik hakkının kazanıldığı ilk günden itibaren otomatik olarak faiz ödenir” anlamına gelmiyor.

Yargıtay kararında, SGK’nin yaşlılık aylığı tahsis tarihini takip eden 3 aylık sürenin sonundan itibaren faiz alacağından sorumlu tutulması gerektiği değerlendiriliyor.

Dolayısıyla faiz başlangıcının belirlenmesinde başvuru ve tahsis süreci ile SGK’ye tanınan yasal işlem süresinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Tüm emeklilere ödeme yapılacak anlamına gelmiyor

Kararla ilgili en önemli ayrıntılardan biri de kapsamı.

Yargıtay kararı, Türkiye’deki bütün emeklilere yeni bir faiz ödemesi veya toplu para iadesi yapılacağı anlamına gelmiyor.

Söz konusu hukuki değerlendirme, emekli aylığının bağlanmasında gecikme yaşanan ve buna bağlı olarak geçmiş dönem aylıkları için faiz uyuşmazlığı bulunan durumlarla ilgili.

Bu nedenle herhangi bir gecikme yaşamayan emeklinin karar nedeniyle otomatik olarak SGK’den faizli ödeme alacağı şeklindeki yorumlar doğru değil. Kararın konusu, gecikmiş aylıklarda faiz başlangıcının nasıl belirleneceği.

Düzce’deki emeklileri de ilgilendiriyor

Karar belirli bir şehre yönelik olmadığı için Türkiye genelinde aynı hukuki durumla karşılaşan vatandaşlar açısından önem taşıyor.

Bu kapsamda Düzce’de emeklilik başvurusunun ardından aylık bağlama sürecinde gecikme yaşayan vatandaşlar açısından da kararın ortaya koyduğu üç aylık süre kriteri önem kazanıyor.

Ancak her dosyanın başvuru tarihi, emekliliğe hak kazanma koşulları, tahsis işlemleri ve ödeme tarihleri farklı olabileceğinden, faiz hakkının doğup doğmadığının somut durum üzerinden değerlendirilmesi gerekiyor.

Yargıtay’ın daha önceki kararlarında da 3 ay vurgusu var

Üç aylık süre Yargıtay’ın bu alandaki değerlendirmelerinde ilk kez ortaya çıkan bir kriter de değil.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin başka kararlarında da biriken aylıklara uygulanacak faizin başlangıç tarihi belirlenirken SGK’ye tanınan üç aylık sürenin gözetilmesi gerektiği belirtiliyor.

Son kararla yeniden gündeme gelen bu yaklaşım, aylığı geç bağlanan emekliler açısından faiz hesabının hangi tarihten başlatılacağı konusunda önemli bir hukuki çerçeve oluşturuyor.